เคมีภัณฑ์สำหรับห้องปฏิบัติการคืออะไร? เลือกใช้อย่างไรให้เหมาะกับงาน

เคมีภัณฑ์สำหรับห้องปฏิบัติการ คือ สารเคมีที่ผลิตและควบคุมคุณภาพเพื่อใช้ในงานทดลอง งานวิเคราะห์ งานวิจัย และกระบวนการตรวจสอบคุณภาพในห้องปฏิบัติการ โดยมีทั้งสารเคมีที่ใช้เป็นสารตั้งต้น สารละลาย สารมาตรฐาน ตัวทำละลาย และสารรีเอเจนต์สำหรับการทดสอบประเภทต่าง ๆ

เคมีภัณฑ์เหล่านี้มีบทบาทสำคัญในห้องปฏิบัติการของโรงเรียน มหาวิทยาลัย สถาบันวิจัย โรงพยาบาล รวมถึงแผนก QC (Quality Control) และ QA (Quality Assurance) ของโรงงานอุตสาหกรรม การเลือกใช้สารเคมีที่มีคุณภาพและเหมาะสมกับวิธีการวิเคราะห์จึงมีผลโดยตรงต่อความถูกต้องและความน่าเชื่อถือของผลการทดสอบ

เคมีภัณฑ์สำหรับห้องปฏิบัติการมีอะไรบ้าง

สารเคมีที่ใช้ภายในห้องปฏิบัติการมีหลายประเภท โดยสามารถแบ่งตามลักษณะการใช้งานได้ เช่น

1. Analytical Reagents

Analytical Reagents หรือสารเคมีสำหรับงานวิเคราะห์ เป็นสารเคมีที่มีระดับความบริสุทธิ์เหมาะสำหรับการวิเคราะห์ทางเคมี ใช้สำหรับการทดสอบตัวอย่าง การเตรียมสารละลาย และการวิเคราะห์องค์ประกอบต่าง ๆ

สารประเภทนี้นิยมใช้ในห้องปฏิบัติการ QC ห้องวิจัย มหาวิทยาลัย และโรงงานอุตสาหกรรมที่ต้องการความแม่นยำของผลการทดสอบ

2. ตัวทำละลายสำหรับห้องปฏิบัติการ

ตัวทำละลาย หรือ Solvent เป็นสารที่ใช้สำหรับละลายสารชนิดอื่น รวมถึงใช้ในการสกัด การทำความสะอาด และกระบวนการวิเคราะห์ทางเคมี ตัวอย่างตัวทำละลายที่พบได้ในห้องปฏิบัติการ ได้แก่

• Methanol
• Ethanol
• Acetone
• Acetonitrile
• Hexane
• Isopropyl Alcohol

การเลือกตัวทำละลายควรพิจารณาระดับความบริสุทธิ์ให้เหมาะสมกับเครื่องมือและวิธีการวิเคราะห์ที่ใช้

3. กรดและด่างสำหรับห้องปฏิบัติการ

กรดและด่างถือเป็นสารเคมีพื้นฐานที่พบได้ในห้องแล็บจำนวนมาก ใช้สำหรับปรับค่า pH เตรียมสารละลาย ย่อยตัวอย่าง และทำปฏิกิริยาทางเคมี ตัวอย่างเช่น

• Hydrochloric Acid
• Sulfuric Acid
• Nitric Acid
• Acetic Acid
• Sodium Hydroxide
• Potassium Hydroxide

สารเหล่านี้บางชนิดมีฤทธิ์กัดกร่อนสูง ผู้ใช้งานจึงต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดด้านความปลอดภัยอย่างเคร่งครัด

4. สารมาตรฐาน

สารมาตรฐาน หรือ Reference Standard ใช้สำหรับเปรียบเทียบหรือสอบเทียบในการวิเคราะห์ เพื่อเพิ่มความแม่นยำและความน่าเชื่อถือของผลการทดสอบ สารมาตรฐานมีความสำคัญเป็นอย่างมากในงานที่ต้องควบคุมคุณภาพ เช่น อุตสาหกรรมอาหาร ยา เครื่องสำอาง เคมีภัณฑ์ และงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์

5. สารเคมีสำหรับงานวิจัย

งานวิจัยทางวิทยาศาสตร์แต่ละประเภทต้องใช้สารเคมีแตกต่างกัน ตั้งแต่งานเคมีทั่วไป ชีววิทยา จุลชีววิทยา ไปจนถึงงานวิจัยด้านเภสัชกรรมและวิทยาศาสตร์ประยุกต์ ดังนั้นก่อนเลือกซื้อสารเคมีสำหรับงานวิจัย ควรตรวจสอบรายละเอียดผลิตภัณฑ์ ความบริสุทธิ์ วิธีเก็บรักษา และเอกสารประกอบให้เหมาะกับวัตถุประสงค์ของการทดลอง

เกรดของสารเคมีมีความสำคัญอย่างไร

สารเคมีชนิดเดียวกันอาจมีระดับความบริสุทธิ์หรือเกรดที่แตกต่างกัน การเลือกเกรดให้เหมาะสมกับงานจึงเป็นสิ่งสำคัญ ตัวอย่างเกรดที่พบได้ เช่น

Laboratory Grade เหมาะสำหรับการทดลองทั่วไปที่ไม่ได้ต้องการความแม่นยำสูงมาก

Analytical Reagent Grade หรือ AR Grade มีความบริสุทธิ์สูง เหมาะสำหรับการวิเคราะห์ทางเคมีและงานห้องปฏิบัติการ

ACS Grade เป็นสารเคมีที่มีคุณสมบัติตามข้อกำหนดของ American Chemical Society เหมาะสำหรับงานวิเคราะห์ที่ต้องการมาตรฐานสูง

HPLC Grade เป็นสารเคมีหรือตัวทำละลายที่มีความบริสุทธิ์สูง เหมาะสำหรับใช้กับเครื่อง High Performance Liquid Chromatography (HPLC) การใช้สารเคมีผิดเกรดอาจทำให้เกิดสิ่งเจือปนและส่งผลต่อความถูกต้องของผลการวิเคราะห์ได้

เคมีภัณฑ์สำหรับห้อง QC และ QA

โรงงานอุตสาหกรรมจำนวนมากมีห้องปฏิบัติการสำหรับตรวจสอบคุณภาพวัตถุดิบ กระบวนการผลิต และผลิตภัณฑ์สำเร็จรูป

• แผนก Quality Control (QC) อาจใช้สารเคมีในการตรวจสอบค่าต่าง ๆ เช่น ความเป็นกรด-ด่าง องค์ประกอบทางเคมี ความบริสุทธิ์ หรือสารปนเปื้อน
• ส่วนแผนก Quality Assurance (QA) มีหน้าที่ควบคุมระบบและกระบวนการเพื่อให้ผลิตภัณฑ์เป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนด

ดังนั้นสารเคมี เครื่องแก้ว และวัสดุสิ้นเปลืองสำหรับห้องปฏิบัติการจึงเป็นส่วนสำคัญของระบบควบคุมคุณภาพภายในโรงงาน

เคมีภัณฑ์สำหรับห้องปฏิบัติการใช้ในอุตสาหกรรมใดบ้าง

เคมีภัณฑ์สำหรับงานวิเคราะห์สามารถนำไปใช้ได้ในหลายอุตสาหกรรม เช่น

• อุตสาหกรรมอาหารและเครื่องดื่ม
• โรงงานผลิตยาและเวชภัณฑ์
• อุตสาหกรรมเครื่องสำอาง
• อุตสาหกรรมเคมี
• โรงงานผลิตพลาสติกและปิโตรเคมี
• โรงงานผลิตชิ้นส่วนอุตสาหกรรม
• ห้องปฏิบัติการสิ่งแวดล้อม
• โรงเรียนและมหาวิทยาลัย
• สถาบันวิจัย
• ห้องปฏิบัติการตรวจสอบคุณภาพ

วิธีเลือกซื้อเคมีภัณฑ์สำหรับห้องปฏิบัติการ

ก่อนซื้อสารเคมีสำหรับใช้งาน ควรพิจารณาหลายปัจจัยเพื่อให้เหมาะกับงานและลดความผิดพลาดในการวิเคราะห์

ตรวจสอบชื่อสารและสูตรเคมี

สารเคมีบางชนิดมีชื่อคล้ายกัน ดังนั้นควรตรวจสอบชื่อสาร สูตรทางเคมี และ CAS Number ให้ตรงกับสารที่ต้องการ

เลือกเกรดให้เหมาะกับงาน

งานทดลองทั่วไปและงานวิเคราะห์ด้วยเครื่องมืออาจต้องการสารเคมีคนละเกรด จึงไม่ควรเลือกโดยพิจารณาจากราคาเพียงอย่างเดียว

ตรวจสอบความบริสุทธิ์

ความบริสุทธิ์ของสารเคมีอาจส่งผลโดยตรงต่อผลการทดลองหรือผลการวิเคราะห์

ตรวจสอบเอกสาร SDS

Safety Data Sheet (SDS) เป็นเอกสารที่ให้ข้อมูลเกี่ยวกับคุณสมบัติ อันตราย วิธีเก็บรักษา การปฐมพยาบาล และวิธีจัดการสารเคมีอย่างปลอดภัย

เลือกผู้จำหน่ายที่น่าเชื่อถือ

ควรเลือกผู้จำหน่ายเคมีภัณฑ์ที่สามารถให้ข้อมูลเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ แหล่งที่มา แบรนด์ และเอกสารที่เกี่ยวข้องได้อย่างชัดเจน

การเก็บรักษาเคมีภัณฑ์อย่างถูกต้อง

สารเคมีแต่ละชนิดมีข้อกำหนดในการจัดเก็บแตกต่างกัน บางชนิดต้องเก็บให้พ้นแสง บางชนิดต้องควบคุมอุณหภูมิ ขณะที่สารไวไฟจำเป็นต้องจัดเก็บในพื้นที่ที่เหมาะสม โดยทั่วไปควรปฏิบัติดังนี้

• อ่านฉลากและ SDS ก่อนจัดเก็บ
• แยกสารเคมีตามประเภทและความเข้ากันได้
• ปิดฝาภาชนะให้สนิทหลังใช้งาน
• หลีกเลี่ยงความร้อนและแสงแดดโดยตรง
• จัดทำฉลากระบุชื่อสารอย่างชัดเจน
• ตรวจสอบวันหมดอายุเป็นประจำ
• ใช้อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคลตามความเหมาะสม

การจัดเก็บอย่างถูกวิธีช่วยลดความเสี่ยงต่อผู้ใช้งานและช่วยรักษาคุณภาพของสารเคมีให้เหมาะสมต่อการใช้งาน

อุปกรณ์ที่ใช้ร่วมกับเคมีภัณฑ์ในห้องปฏิบัติการ

นอกจากสารเคมีแล้ว ห้องปฏิบัติการยังต้องใช้อุปกรณ์อื่น ๆ ประกอบกัน เช่น

• Beaker
• Erlenmeyer Flask
• Volumetric Flask
• Measuring Cylinder
• Pipette
• Burette
• Test Tube
• ขวดเก็บสารเคมี
• Pipette Tips
• วัสดุสิ้นเปลืองสำหรับห้องปฏิบัติการ

การเลือกใช้อุปกรณ์ที่เหมาะสมจะช่วยให้การเตรียมตัวอย่างและการวิเคราะห์มีประสิทธิภาพมากขึ้น

จำหน่ายเคมีภัณฑ์สำหรับห้องปฏิบัติการ

บริษัท ขอบคุณ 2562 จำกัด จัดจำหน่ายเคมีภัณฑ์สำหรับห้องปฏิบัติการ สารเคมีสำหรับงานวิเคราะห์ มาตรฐานการวิเคราะห์ เครื่องแก้วสำหรับห้องปฏิบัติการ วัสดุสิ้นเปลือง และผลิตภัณฑ์สำหรับงานวิจัยและงานตรวจสอบคุณภาพ เหมาะสำหรับการใช้งานในโรงเรียน มหาวิทยาลัย สถาบันวิจัย ห้องปฏิบัติการ รวมถึงแผนก QC และ QA ของโรงงานอุตสาหกรรม มีผลิตภัณฑ์จากหลากหลายแบรนด์ เช่น Duksan, QReC และ Thermo Fisher Scientific เพื่อรองรับความต้องการของงานห้องปฏิบัติการประเภทต่าง ๆ

หากกำลังมองหา เคมีภัณฑ์สำหรับห้องปฏิบัติการ ควรเลือกผลิตภัณฑ์ให้ตรงกับวัตถุประสงค์ ระดับความบริสุทธิ์ และมาตรฐานของวิธีการวิเคราะห์ เพื่อให้ได้ผลการทดสอบที่มีประสิทธิภาพและเชื่อถือได้

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับเคมีภัณฑ์สำหรับห้องปฏิบัติการ

เคมีภัณฑ์สำหรับห้องปฏิบัติการคืออะไร?

คือสารเคมีที่ใช้สำหรับการทดลอง การวิเคราะห์ การวิจัย และการตรวจสอบคุณภาพในห้องปฏิบัติการ ซึ่งมีหลายระดับความบริสุทธิ์และหลายเกรดให้เลือกตามประเภทงาน

Analytical Reagent คืออะไร?

Analytical Reagent คือสารเคมีที่มีคุณภาพและระดับความบริสุทธิ์เหมาะสำหรับใช้ในงานวิเคราะห์ทางเคมี

สารเคมีในห้องปฏิบัติการเลือกจากอะไร?

ควรพิจารณาชนิดของสาร CAS Number ระดับความบริสุทธิ์ เกรดของสาร วิธีการวิเคราะห์ และข้อกำหนดของเครื่องมือที่ใช้งาน

ทำไมต้องตรวจสอบ SDS ก่อนใช้สารเคมี?

เพราะ SDS ให้ข้อมูลเกี่ยวกับอันตราย การเก็บรักษา การใช้งาน อุปกรณ์ป้องกัน และแนวทางรับมือเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉินจากสารเคมี